چندی پیش در پی تحصیل در دوره تربیت مدرسی و تحلیلگری یونگ در انیستیتو یونگ تهران (روان تحلیل) سعادت این را داشتم تا بتوانم به عنوان پروژه تحقیقاتی ام، روی زندگی یکی از مهمترین یونگین ها تحقیق کنم. او کسی نیست جز اریش نویمان. نویمان را تاج سر یونگ می نامند و او جزو معدود کسانی بود که از لحاظ شخصی و ذهنی، توان به چالش کشیدن کارل گوستاو یونگ را داشت. یونگ می گفت من تنها دو دوست دارم و از میان این دو، یکی از آنها اریش نویمان بود.

اریش نویمان یونگ

بیوگرافی و زندگی نامه نویمان در سایت روان تحلیل برای علاقمندان و به قلم و ترجمه من، در دسترس است. در میان تحقیقاتم، به مورد بسیار جالبی برخورد کردم که شاید بدیهی باشد. اما تصور می کنم بیانش، خالی از لطف نباشد. نویمان کلام بسیار نغز و پیچیده ای دارد. وقتی در حال جستجو بودم یکی از شیواترین نقل قولهایش را یافتم که به نظرم در سطح شخصی و اجتماعی، می تواند بسیار کارآمد باشد.

نقل قول اریش نویمان یونگ

اگر بخواهم به زبان خودمانی توضیح دهم می گویم نویمان در این نقل قول می گوید، سایه من، بخشی از سایه ی جمعی را تشکیل می دهد. این جمع می تواند جمع خانواده، دوستان، یک کلاس و هر گروهی که می توانید تصورش را بکنید باشد. وقتی من روی سایه خود کار کنم و آن را هضم کنم و بپذیرم، بخشی از سایه ای که به آن تعلق دارم، راست و ریس خواهد شد. در واقع اینچنین می توانم روی سایه ی جمعی تاثیرگذار باشم و علاوه بر لطفی که به خود می کنم، این لطف را به گروه مورد نظر خواهم کرد.

حال اگر بخواهم این مفهوم زیبا و کارآمد را با دانش و تجربیاتم بیامیزم، از زوایای دیگری نیز به آن نگاه خواهم کرد. کار کردن روی سایه ی شخصی، به گونه ای قبول مسئولیت صد در صدی یک فرد در مقابل یک جمع خواهد بود. فرض کنید عضو یک گروه هستید: خانواده یا اجتماع بزرگ یک کشور. بارها در طول زندگیمان پیش می آید که به شرایط مختلف غر می زنیم و اظهار نارضایتی می کنیم. چرا بی عدالتی وجود دارد؟ چرا چنین و چنان است. ما هرگز نگاه نمی کنیم که برای شرایط فعلی، به واقع چه کاری از دست ما ساخته است. آیا با داد و بیداد و فحش و ناسزا، شرایط اجتماعی یا خانوادگی ما عوض می شود؟ آیا این جز پاشیدن سم در فضاست؟ معجزه آنجایی رخ می دهد که به درون خودمان بازگردیم. فکرش را بکنید اگر هر کدام از ما به رشد شخصی و کار کردن روی نیمه ی تاریک وجودمان، متعهد می شدیم! تصورش را بکنید این همه فرافکنی سایه ی درونیمان به سمت اعضای مختلف خانواده و یا اجتماع، می توانست بهبود یابد و به آرامش بیشتری دست پیدا می کردیم.
چه می شد؟ آیا دنیا جای بهتری برای زیستن نبود؟
عضوی از خانواده را تصور کنید که همیشه با اوقات تلخی و انواع رفتارهای منفی، آرامش خانواده را بهم می زند و همه را به جان یکدیگر می اندازد! حالا فکر کنید آن آدم تصمیم بگیرد به شکل جدی روی سایه اش کار کند. به نظر شما پس از مدتی، فضای خانواده چگونه خواهد شد؟ آیا آن میزان تنش و سم پراکنی مثل قبل وجود داشت؟ تصور خانواده ای را بکنید که در آن، همه ی اعضای خانواده به چنین وظیفه ای متعهد می شوند! و بعد تمام اشخاصی را در نظر بیاورید که عضو یک اجتماع چند میلیونی هستند.

کنفسیوس می گفت به جای لعنت فرستادن بر تاریکی، یک شمع روشن کنید. این تنها بیانی متفاوت با نقل قول نویمان است و چندین قرن جلوتر. نقل قول بسیار معروف دیگری نیز وجود دارد که اشاره می کند: ما نمی توانیم آدمها را تغییر دهیم. نمی توانیم جهان اطراف را تغییر دهیم پس بازمی گردیم به خودمان. خودمان را تغییر می دهیم. آنکه فی الواقع، فرمان زندگیش را می توانیم در دست بگیریم، خودمان هستیم. و این مژده را نویمان و خیلی های دیگر می دهند که ما اگر روی خودمان کار کنیم، کل تغییر خواهد کرد. حتی اثر پروانه ای در نظریه آشوب می تواند ما را حمایت کند. از اثر بالهای یک پروانه در گوشه ای از جهان، طوفانی در سمتی دیگر بر پا می شود.

پس بیایید شروع کنیم. از همین لحظه، همینجا و به شکار سایه ی درونمان برویم.

najme.eshghi.coach's profile picture

نجمه عشقی
۹ بهمن ۱۳۹۸

ساعت ۶:۳۳ عصر